غرش يک توفان بزرگ در قطب جنوب کيوان

اين توفان برخلاف هاريکين های زمينی ظاهرا در يک نقطه ثابت است

تازه ترين عکس های کاوشگر فضايی "کاسينی" ناسا نشان می دهد که يک توفان عظيم که قطر آن دو سوم زمين است در قطب جنوب کيوان به گردش درآمده است.

پهنای اين توفان که دانشمندان آن را به "هاريکين" تشبيه می کنند هشت هزار کيلومتر است و اولين "هاريکينی" است که در ساير سيارات مشاهده می شود. Hurricane به توفان های عظيم استوايی اقيانوس اطلس و دريای کارائيب که مدور هستند و با بادهای بسيار تند به طرف شمال حرکت می کنند گفته می شود.

دانشمندان می گويند اين توفان مانند "هاريکين" دارای يک کانون موسوم به "چشم" توفان و ديواره های ابری در اطراف اين چشم است و بادهای آن با سرعت 550 کيلومتر در ساعت در جهت حرکت عقربه های ساعت گردش می کند.

با اين حال به نظر می رسد که اين توفان برخلاف توفان های زمينی در يک نقطه در قطب جنوب زحل ثابت مانده و شناور نيست.

دکتر اندور اينگرسول از اعضای تيم تصويربرداری کاسينی در موسسه تکنولوژی کاليفرنيا گفت: "مثل يک هاريکين به نظر می رسد، اما رفتار آن مثل هاريکين نيست. هر چه هست، قصد داريم روی چشم توفان تمرکز کنيم و دريابيم چرا آنجاست."

ديگر سياره گازی منظومه شمسی، مشتری، نيز دارای توفان بزرگ 300 ساله ای است که به "لکه سرخ" موسوم است.

"لکه بزرگ سرخ" مشتری در جهت خلاف عقربه های ساعت حرکت می کند و بسيار بزرگتر از توفان زحل است، اما دارای چشم و ديواره چشم که مشخصه هاريکين است نيست.

چشم و ديواره چشم در هاريکين های زمينی زمانی شکل می گيرد که هوای گرم و مرطوب در سطح اقيانوس در حرکتی درونی به گردش در می آيد و با سرعت زياد رو به بالا صعود می کند و باعث ريزش شديد باران در يک نوار مدور در اطراف چشم می شود.

اما کيوان يک سياره گازی است بنابراين اين توفان روی اقيانوس شکل نگرفته است.

توفان زحل نه تنها از نظر پهنا بلکه همچنين عمق نيز از هاريکين های زمينی بسيار بزرگتر است به طوری که دارای حلقه ای از ابرهای عظيم به بلندی 30 تا 70 کيلومتر بر فراز چشم است؛ يعنی دو تا پنج برابر توفان های زمينی.

پديده ناشناخته

مايکل فلاسار، از دانشمندان ناسا، به خبرگزاری رويتر گفت که اين توفان درست مثل آبی است که وقت تخليه از وان دور سوراخ آن به گردش در می آيد، تنها در ابعاد عظيم. وی گفت: "ما قبلا هرگز چيزی شبيه به اين نديده ايم. توفانی خارق العاده تماشايی است."

فضاپيمای کاسينی روز 11 اکتبر 2006 طی سه ساعت 14 عکس از اين توفان گرفت.

کاسينی در آن لحظه از ارتفاع حدودا 340 هزار کيلومتری از فراز اين سياره حلقه دار می گذشت.

اين فضاپيما روز اول ژوئيه 2004 وارد مدار کيوان شد و چندی بعد کاوشگر اروپايی موسوم به هويگنز را به سوی بزرگترين قمر آن، تايتان، رها کرد.

هويگنز روز 14 ژانويه 2005 بر تايتان فرود آمد و داده ها و عکس هايی از اتمسفر و سطح آن ارسال کرد.

ماموريت کاسينی-هويگنز پروژه مشترک آژانس های فضايی آمريکا، اروپا و ايتالياست.