ماه میزبان چینی ها

چین که به تازگی پا در عرصه ی اکتشافات فضایی گذاشته است و با موفقیت مأموریت های شنزو ، اکنون می خواهد راهی ماه شود تا شرایط و منابع آن را برای فرود انسان بررسی کند

پانيا ربيع پور

بشر از دیرباز چشمان کنجکاو خود را به ماه ، آینه ی درخشان شب ها که نور خورشید خفته را باز می تاباند ، دوخته و همواره آرزوی دسترسی به آن را داشته است...
و سرانجام در سال ۱۹۶۶، آرزوی دیرین سفر به ماه با پرواز مدارگرد روسی LUNA ۱۰ برآورده شد و روسیه برای نخستین بار به ماه رسید. اما این تازه آغاز ماجرا بود . رقابت جدیدی بین دو ابرقدرت بزرگ جهان - ایالت متحده و شوروی سابق - بر سر کاوش ماه شروع شد و به زودی ماه مورد هجوم کاوشگرها ، مدارگردها ، ماه نشین ها و ماه نوردهای مختلف امریکایی و روسی قرار گرفت. تا اینکه در سال ۱۹۶۹ ، Apollo-۱۱ امریکایی بر سطح ماه نشست وآرمسترانگ ، نخستین مسافر زمینی ، بر سطح ماه پا گذاشت. امریکا تنها کشوری است که انسان را به ماه برده و مهم ترین دستاورد بشری در تاریخ پژوهش های ماه را به نام خود ثبت کرده است. در آن سالها که دوران شکوفایی اکتشافات فضایی بود، امریکا و روسیه با مأموریت های خود داده ها و تجربیات گرانبهایی را در مورد ماه ، زمین و سفر های فضایی بدست آوردند.
اما اکنون چین که نخستین مأموریت فضایی سرنشین دار خود را تنها دو سال پیش آغاز کرده و سومین کشوری است که فضانوردانش را با فضاپیماهای خود به مدار زمین برده است نیز وارد میدان شده است و قصد دارد با اجرای پروژه ی Change ماه را فتح کند. ( Change نام یکی از افسانه های باستانی چین است که در آن پری جوان و زیبایی اکسیر جادویی را می نوشد تا به ماه پرواز کند. پری در آنجا می ماند و الهه ی ماه می شود. )

به گفته ی Luan Enjie سرپرست سازمان فضایی ملی چین ، پروژه شامل سه مرحله خواهد بود:
۱) گردش به دور ماه ؛
چین در نظر دارد در دسامبر ۲۰۰۶ کاوشگری به نام Change-۱ و به وزن ۲/۶ تن را به ماه پرتاب کند. Change-۱ پس از اینکه در مدار ماه شروع به گردش کند ، عکس ها و داده های علمی را به زمین می فرستد و حداقل یک سال به دور ماه می چرخد. این پروژه ی ۱۷۰ میلیون دلاری تجهیزات زیر را به همراه دارد :
طیف سنج پرتو های گاما و x ، حسگر میکروموج از راه دور ، دوربین سه بعدی ، دستگاهی که طیف ماه را گزارش کند و همچنین وسیله ای برای اندازه گیری ذرات پرانرژی خورشید و یون های باد خورشیدی.
هدف مأموریت تهیه ی نقشه ی سه بعدی سطح ، اندازه گیری چگالی و ضخامت پوسته ، آنالیز مواد مفید سطحی و تعیین مقدار منابع هلیم-۳ است. ( هلیم-۳ یکی از منابع معدنی ماه است که به فراوانی در خاک آن یافت می شود و می تواند یک سوخت ایمن ، ارزان و غیر آلاینده محسوب شود. دستیابی به هلیم-۳ می تواند هزاران سال سوخت انسان را تأمین کند ! )
در واقع مدارگرد Change با بررسی محیط و سطح ماه کمک می کند تا مکان های مناسب برای فرود بر ماه انتخاب شود.

۲) فرود ماه نورد های بی سرنشین در ۲۰۱۰ یا ۲۰۱۲ ؛
چین یک یا چند ماه نورد می فرستد تا در سطح فرود آیند و به کند و کاو خاک در حوالی مکان فرودشان مشغول شوند و سپس داده های بدست آمده را با پرتو های رادیویی به چین مخابره کنند.

۳) آوردن سنگ و خاک ماه به زمین تا سال ۲۰۲۰ ؛
چین باز هم ماه نوردهایی می فرستد تا این بار به پژوهش در ماه و گردآوری خاک بپردازند و نمونه هایی از خاک و سنگ را به زمین بیاورند تا برای نخستین بار با دست خود انسان آزمایش شوند.
پس از پایان این مراحل چین انسان را نیز به ماه می برد.
اما سفر چینی ها به ماه پایان داستان نیست و چین هنوز هم طرح های بلند پروازانه ای را در سر می پروراند ، طرح هایی همچون ساخت ایستگاه ملی فضایی ، تلسکوپ در ماه ، پایگاه میان سیاره ای، سفر به مریخ و ...
پس روزهای هیجان انگیزی در اکتشافات فضایی در راهند ... !

+ نوشته شده توسط صابر در دوشنبه چهاردهم آذر 1384 |

برنامه جدید ناسا برای مشتری

ناسا جزئیات مقدماتی از جدید ترین و درعین حال ژرف ترین ماموریت خود به سوی مشتری را برای دانشمندان و تیم رهبری این ماموریت فاش کرد.

ماموریت 700 میلیون دلاری ((جونو)) از جدید ترین برنامه های ناسا است که ...

ادامه مطلب

+ نوشته شده توسط صابر در یکشنبه سیزدهم آذر 1384 |

تار و پود سحابی خرچنگ

به کمک تلسکوپ فضایی هابل و تلسکوپهای بزرگ VLT در شیلی اخترشناسان دقیق ترین تصویر گرفته شده را از سحابی شگفت انگیز خرچنگ تهیه کرده اند.

ادامه مطلب

+ نوشته شده توسط صابر در یکشنبه سیزدهم آذر 1384 |

سايه ماه ميهمان همسايه ايران

خورشيد گرفتگي فروردين ۸۵ بهترين فرصت براي ايرانيان است تا گرفت کامل خورشيد را در همسايگي خود رصد کنند به همين منظور شاخه آماتوري انجمن نجوم ايران سفري علمي براي رصد اين گرفت در ترکيه ترتيب داده است

شاخه آماتوري انجمن نجوم ايران

براي بسياري از ما خاطره بي نظير گرفت خورشيد در سال ۱۳۷۸ در ايران هنوز در ذهنمان زنده است. کسوف ها به عنوان يکي از جذابترين ژديده هاي نجومي علاوه بر ارزشهاي فراوان علمي که براي دانشمندان دارند براي آماتورها و عموم مردم فرصت کم نظيري را براي توجه به زيباييهاي آسمان پديد مي آورند.

اگر چه اين پديده بسيار زيبا است و معمولا چند بار در هر سال تکرار مي شود اما اگر بخواهيد در محل زندگي خود منتظر آن شويد بايد سالها در انتظار بنشينيد . به همين دليل چکدان علاقمندان کسوف هميشه بسته است و آنه در انتظار فرصتي هستند که به گوشه اي از جهان سفر کنند و ميزبان سايه ماه باشند.

بهترين گرفتي که ايرانيان مي توانند تا سالهاي بعد رصد کنند و براي ديدن آن برنامه ريزي نمايند کسوف فروردين ۱۳۸۵ است که در همسايگي ايران به طور کامل و با مدت زمان دوام بالايي رصد مي شود .

در اين گرفت که در نوار ي از نزديکي ايران گذر مي کند ساکنان خط مرکزي گرفت مي توانند بيش از ۳ دقيقه چهره گرفته خورشيد را ببينند.

با توجه به علاقه عمومي اخترشناسان آماتور ايراني به رصد پديده هاي طبيعي و به ويژه خورشيد گرفتگيهيا که در سالهاي اخير نيز افزايش قابل توجهي داشته است شاخه آماتوري تانجمن نجوم ايران با همکاري گروهي از برگزار کنندگان تورهاي گردشگري ،‌ تور رصد گرفت ۸۵ را برگزار مي کند.

در اين سفر که از ۵ تا ۱۳ فروردين ۸۵ و به طور زميني برگزار مي شود. علاقمندان مي توانند گرفت کاملي با مدت بيش از ۳ دقيقه را در آنتاليايي ترکيه رصد کنند و علاوه بر آن در بازديدهايي از رصدخانه ملي ترکيه و برخي مراکز صنعتي و گردشگري اين کشور شرکت کنند. بازديد از آرامگاه مولانا جلال الدين بلخي در قونيه نيز بخش ديگري از اين برنامه علمي است که با حضور کارشماساني از شاخه آماتوري انجمن نجوم ايران برگزار خواهد شد.

هزينه اين سفر ۳۲۰۰۰۰ تومان و شامل اقامت ، رفت و آمد ،‌ژذيراي کامل و گشتهاي پيش بيني شده است.

علاقمندان مي توانند براي پيش ثبت نام با تلفن ۸۸۹۸۹۵۵۰ (۰۲۱) دفتر انجمن نجوم ایران تماس حاصل کنند.

Mr.Eclipse نقشه مسير گرفت در ترکيه و محل رصد - نقشه از سايت

+ نوشته شده توسط صابر در سه شنبه هشتم آذر 1384 |

شاهين ژاپني بر فراز سيارک هدف

مامورين هايابوسا بخش مهمي از ماموريت خود را که فرود بر سطح هدف و نمونه برداري از آن بود با موفقيت انجام داد بدين ترتيب در روزهاي آينده عمليات بازگشت صورت خواهد گرفت

سهند پيرباديان

منظومه شمسي ما از يك ستاره به نام خورشيد...نه سياره و قمرهايشان و تعدادي خرده سنگ و سيارك و دنباله دار تشكيل شده است.بيش از ۱۰۰۰۰سيارك در مداري مشخص به دور خورشيد در حال گردشند.بيشتر آنها بين مدار مريخ و مشتري قرار گرفته اند.اولين سيارك در اولين روز هاي قرن ۱۹ كشف گرديد و سرس ناميده شد.همچنين بسياري از سيارك ها در داخل مدار زمين و بيرون از مدار پلوتون به دور خورشيد در حال گردشند.
ما در اين مقاله در رابطه با سيارك Itokawa و ماموريت Hayabusa صحبت خواهيم نمود...سياركي كه جزو سيارك هاي نزديك به زمين با قطري در حدود ۵۰۰ متر به شمار مي آيد.

-چرا اين بار يك سيارك هدف ماست؟
سيارك ها به دليل اينكه تنها بازمانده هاي دست نخورده دوران اوليه پيدايش منظومه خورشيدي ما هستند از اهميت ويژه اي برخوردارند و به جرات مي توان گفت كه فسيل هايي از آن دوران اند.
-شرح ماموريت:
در نهم ماه مه ۲۰۰۳ ميلادي فضاپيماي هايابوسا به وسيله ي يك راكت M-V-۵ به سمت سيارك Itokawa(۱۹۹۸sf۲۶) پرتاب گرديد و در اوايل پاييز سال ۲۰۰۵ به اين سنگ سرگردان رسيد.در خلال سه ماهي كه در مداري حول اين سيارك خواهد گرديد...علاوه بر اينكه نقشه برداري دقيقي را از سطح Itokawa انجام خواهد داد.سر انجام در سال ۲۰۰۷ كپسولي از ذرات سطح سيارك را به سمت زمين خواهد آورد.يكي از جذابيت هاي اين ماموريت موتوري است كه Hayabusa(فضاپيماي اصلي كه در زبان ژاپني به معناي Falcon است)از آن استفاده مي كند.اين موتور كه كارش مانور فضاپيما در مدار حركتش به سمت سيارك است از نيروي رانش گازهاي زنون بهره مي جويد.به اين صورت كه يون هاي عنصر زنون را در يك ميدان مغناطيسي قوي شتابدار كرده و سپس به بيرون هدايت مي كند و اين كار باعث ايجاد يك نيروي محركه در فضاپيما مي شود.اين نوع موتورها به دليل اينكه دوام و عمر بالايي دارند و سوخت كمي مصرف مي كنند براي سفرهاي طولاني بين سياره اي بسيار مناسب اند اما تنها مشكلي كه دارند آن است كه شتاب حركت آنها آرام آرام زياد مي شود و يك دفعه نمي تواند نيروي زيادي وارد كند.

وزن فضاپيما در كل به نيم تن مي رسد و به دليل اينكه شكل سيارك ها يك كره يكنواخت نيست بايد از ابزارهاي تصويربرداري و اپتيكي قوي براي هدايت فضاپيما در حين چرخش به دور سيارك استفاده شود.همچنين براي تشخيص محور چرخش سيارك به دور خود و انحراف محوري و تركيبات سطحي از ليزرها و طيف سنج هاي دقيق پرتوي ايكس و فروسرخ استفاده كرده اند.

در روز ۱۲ نوامبر فضاپيماي Hayabusa از فاصله نزديكي از سطح Itokawaعبور كرد و كاوشگر كوچكش Minerva(Micro/Nano Experimental Robot Vehicle for Asteroid) را رها نمود...در خلال حركت به سمت سيارك اين كاوشگر كوچك اطلاعاتي كه شامل دما و عكس و ... بود به سمت فضاپيماي مادر ارسال نمود.چندي پيش خبر گم شدن Minerva را شنيديم. اين خبر حاكي از آن بود كه سيارك نشين پس از جدا شدن از مادر خود در فضا گم شد و هيچ خبري مبني بر رسيدن سيارك نشين به سطح سيارك دريافت نكرديم.البته لحظاتي بعد از رها شدن...Hayabusa از سايه Minerva بر سطح سيارك تصاويري تهيه كرد.

مهندسان و مديران اين پروژه علت اين واقعه را سرعت فرار بسيار كم cm/s ۲۰ Itokawa مي دانند.
-Hayabusa نمونه ها را چگونه جمع آوري خواهد نمود؟
نسبت نيروي وزن بر سطح ماه ۶/۱ نيروي وزن در زمين است.اما براي يك تكه سنگ سرگردان كوچك در منظومه شمسي همانند Itokawa اين مقدار به ۱۰۰۰۰۰۰/۱ مي رسد كه بسيار اندك است.در نتيجه با ضربه اي توسط يك گلوله مي توان به راحتي مواد سطح را كه پراكنده شده اند جمع آوري نمود.در سال ۲۰۰۷ كپسول حاوي اين مواد به وسيله ي Hayabusa با سرعت km/s ۱۲ به داخل جو زمين فرستاده خواهد شد تا در منطقه اي در جنوب استراليا دريافت شود.

قابل ذکر است ژاپني ها که در اولين تلاش براي فرود آوردن بسته اي بر سطح اين سيارک با مشکل مواجه شده بودند به نقل از منابع ژاپني توانستند در عمليات نمونه برداري موفق شده و در استانه عمليات بازگشت قرار گيرند

+ نوشته شده توسط صابر در سه شنبه هشتم آذر 1384 |

اشتباه بزرگ انيشتين ؟

تحقيقات جديد در مورد ابر نواختر سرنخهاي وسوسه انگيزي در مورد انرژي تاريك عنوان مي كنند.

ممكن است پژوهش جديد نبوغ انيشتين كه يك"ثابت كيهاني" را به معادله انبساط كيهان اضافه كرد ولي بعدها آن را پس گرفت ثابت كند.

بر اساس "جستجوي ميراث ابرنواختر (Supernova Legacy Survey)" كه يك تيم بين المللي از پژوهشگران در فرانسه و كانادا است و با دانشمندان تلسكوپ بزرگ آكسفورد ، كالتك و بركلي همكاري مي كند، انرژي تاريك مرموز كه انبساط رو به افزايش كيهان را باعث مي شود مانند معادله كيهاني مشهور انيشتين عمل مي كند. مشاهدات آنها آشكار مي كند كه انرژي تاريك با دقت ده درصد مانند ثابت كيهاني انيشتين رفتار مي كند.

پروفسور ري كارلبرگ از بخش اختر شناسي و اختر فيزيك دانشگاه تورنتو مي گويد" اين يافته اهميت زيادي دارد. رصدهاي ما با برخي ايده هاي نظري در مورد ماهيت ماده تاريك اختلاف دارند. اين ايده هاي نظري پيش بيني مي كنند كه انرژي تاريك مي بايد با انبساط كيهان تغيير كند اما تا آنجائيكه ما مشاهده مي كنيم اينگونه نيست." نتايج اين پژوهش در شماره آينده مجله اختر شناسي و اختر فيزيك منتشر خواهد شد.

كريس پريچت پروفسور فيزيك و اختر شناسي دانشگاه ويكتوريا در بريتيش كلمبياي كانادا كه همكار نويسنده اين تحقيق مي باشد مي گويد" شايد پروژه "جستجوي ميراث ابر نواختر" پيشاهنگ جهاني در تلاش ما براي درك ماهيت انرژي تاريك باشد".

پژوهشگران با استفاده از يك دوربين مبتكرانه 340 ميليون پيكسلي بنام مگا كم (MegaCam) موفق به اين كشف شدند. اين دوربين توسط آژانس نيروي اتمي فرانسه (Commissariat à l’Énergie Atomique) و بخش تلسكوپ هاوائي-فرانسه-كانادا ساخته شد. پير آستير يكي از دانشمندان مركز ملي پژوهشهاي علمي فرانسه مي گويد " حوضه ديد وسيع اين دوربين كه چهار قمر در يك تصوير آن جاي ميگيرد ، به ما اين توانائي را داد تا بطور همزمان و بسيار دقيق تعدادي ابرنواختر كه رويدادهاي بسيار نادري هستند را اندازه گيري كنيم.

ريچارد اليس ، پروفسور اختر شناسي در موسسه فن آوري كاليفرنيا اضافه مي كند" رصد هاي پيشرفته از ابرنواخترهاي دوردست مستقيم و فوري ترين شيوه اي است كه ما بواسطه آن مي توانيم در مورد انرژي تاريك اسرارآميز آگاهي حاصل كنيم. از لحاظ كيفي و كمي اين يك قدم بزرگ به جلو مي باشد."

اكنون بنظر مي رسد مشاهداتي كه توسط اين گروه بين المللي از اختر شناسان صورت مي گيرد نشاندهنده آن است كه انرژي تاريك مانند ثابت كيهاني بوده و در سرتاسر زمان و فضا بدون تغيير است. با اندازه گيري فاصله تا 71 ابر نواختر دوردست ، دانشمندان توانستند با اطمينان بسيار زياد مشخص كنند كه انرژي تاريك همين تاثير را بر روي نور ابر نواختر ها اعمال مي كند كه اين تاثير با فاصله ابر نواختر ها تغيير نمي كند. محققين سپس اين يافته را در يك معادله حالت قرار دادند كه رابطه بين فشار و چگالي را اندازه گيري مي كند. آنها دريافتند كه انرژي تاريك مي بايد كمتر از 85.- باشد كه بسيار نزديك به ثابت كيهاني انيشتين يعني 1- است.

پل پرلماتر كه پروفسور فيزيك دانشگاه كاليفرنيا است مي گويد" اين يافته ها نسل جديد و شگرفي از پژوهشهاي كيهانشناسي را با استفاده از رصد ابرنواختر بوجود مي آورند. اين اطلاعات از آنچه ما 10 سال پيش تصور مي كرديم شگرف تر مي باشند. اين يافته يك قدرداني واقعي از سازندگان اين تجهيزات ، تحليل هاي گروه پژوهشي و ديد علمي گستره جوامع علمي فرانسه و كانادا است."

پروژه "جستجوي ميراث ابرنواختر" تلاشي بين المللي است كه از تصاوير تلسكوپ هاوائي-فرانسه-كانادا كه تلسكوپي 3.6 متري بر فراز كوه آتشفشاني خاموش Mauna Kea در هاوائي بهره مي برد. نتايج جديد بر اساس اطلاعات حدود 20 شب رصد است.

اما اين يافته ها يك سئوال ديگر را مطرح مي كنند: همفرودي كيهاني. بنظر مي رسد مشاهداتي مانند اين ثابت مي كنند ماده عادي و انرژي تاريك دقيقا در اين لحظه از زمان چگالي هاي مشابه دارند هرچند كه چگالي ماده از زمان انفجار بزرگ بطور مداوم در حال تحليل رفتن است. حتي انيشتين نتوانست دليل اين پديده را پيدا كند.

انتظار مي رود كه نتايج آينده دقت اين يافته ها را دو و يا حتي سه برابر دقيقتر از يافته هاي فعلي كنند و نهايتا اسرار باقيمانده در مورد ماهيت انرژي تاريك را آشكار نمايند.

منبع خبر : Sciencedaily

+ نوشته شده توسط صابر در پنجشنبه سوم آذر 1384 |

كاوشگري كه در فضا گم شد

كاوشگر Minerva كه قرار بود خرده سيارك Itokawa –25143 را بررسي كند، بعد از جدا شدن از فضاپيماي حامل خود،Hayabusa در فضا گم شد.

كاوشگر Minerva كه قرار بود خرده سيارك Itokawa –25143 را بررسي كند، بعد از جدا شدن از فضاپيماي حامل خود،Hayabusa در فضا گم شد. Itokawa يك خرده سيارك 600 متري است كه احتمالا تكه اي از يك خرده سيارك بزرگترمي باشد وفضاپيماي Hayabusa توسط JAXA (سازمان تحقيقات فضايي ژاپن)

به گونه اي طراحي و برنامه ريزي شده بود ، كه در 12 نوامبر 2005 در 55 متري سطح اين خرده سيارك قرار بگيرد وكاوشگر رباتيك كوچك خود، Minerva را بر روي سطح آن رها كند وسپس از آن دور شده و خود را براي نمونه برداري از خرده سيارك در آينده اي نزديك آماده كند. اما در حاليكه انتظار مي رفت اين كاوشگر به آرامي بر روي خرده سيارك پايين بيايد تا بتواند تصاوير و اطلاعاتي در مورد سيارك و د ماي آن براي فضاپيما تهيه كند، در فضا رها گشت و هرگز به سطح آن نرسيد.

زمانيكه Hayabusa از خرده سيارك دور مي شد، پيامي از سوي JAXA فرستاده شد كه Minerva تنها با سرعتي حدود20 سانتي متر در ثانيه در حال دور شدن است. فضاپيما در حاليكه كاوشگر در فضا بي هدف در حال دور شدن بود از آن عكس گرفت و توانست تماس راديويي با آن برقرار كند.اما با اين حال سرنوشتMinerva هنوز معلوم نيست و همچنان سرگردان در فضا رها گشته است. كاوشگر Minerva كه در تصوير آن را مشاهده مي كنيد، تقريبا به اندازه يك گريپ فروت است و وزن آن تنهاد 590 گرم است وشامل سه دوربين كوچك رنگي و شش گرما سنج مي شود. به گفته يكي از اعضاي تيم، به نامTetsuo Yoshimitsa اين كاوشگر به گونه اي طراحي شده بود كه بتواند در يك مسير 15 متري وجب به وجب خاك خرده سيارك راطي و بررسي كند.

Minerva درآخرين د قايق جايگزين يك كاوشگر چهارچرخ ناسا شده بود كه مقامات آژانس به علت وزن و هزينه زيادش ،آن ماموريت را لغو كردند.عليرغم گم شدنMinerva ،باز هم دانشمندان انتظار دارند كه فضاپيماي Hayabusa پس از تمرينهايي كه به طور خودكار انجام مي دهد، موقعيت خودش را طوري تنظيم كند كه بتواند در نزديكي خرده سيارك قرار بگيرد و تا پايان ماموريت خود، يعني 25 نوامبر، نمونه بر داريهاي كوچكي از اين سيارك انجام دهد. بعد از انجام ماموريت، فضاپيما موتور خود را كه با سوخت يوني كار مي كند آتش كرده وراهي زمين خواهد شد.

منبع خبر : Skypub.com

+ نوشته شده توسط صابر در پنجشنبه سوم آذر 1384 |

کشف سیستم های دوتایی سنگین

رصد خانه فضای انتگرال آژانش فضایی اروپا موفق به کشف نوعی جدید از ستاره های دوتایی شد که در رصد های گذشته آشکار نشده بود و تا کنون تصور می شد تعداد این گونه سیستم های دوتایی بسیار کم باشد.

رصد خانه فضای انتگرال آژانش فضایی اروپا موفق به کشف جمعیت زیادی از سیستم های دوتایی بسیار سنگین شد.مشخصه ی بارز این سیستم های دوتایی وجود یک ابر غول قرمز در کنار یک ندیم بسیار چگال تر و سنگین تر است که درخشش های عظیمی را در اشعه ایکس و در مدت زمان بسیار کوتاه آزاد می کند.این ندیم سنگین و چگال می تواند یک سیاهچاله یا یک ستاره نوترونی باشد . دانشمندان این دسته ی جدید از سیستم های دوتایی را "supergiant fast X-ray transients" نام گذاری کرده اند که در اصطلاح ترانزیت خوانده می شوند.

قبل از پرتاب انتگرال تنها 12 سیستم دوتایی شامل ابرغول های قرمز شناخته شده بود و دانشکندان گمان می کردند سیستم های دوتایی با جرم های بسیار زیاد ، نادر می باشند و تعداد بسیار کمی از این گونه سیستم های دوتایی می تواند در جهان وجود داشته باشد زیرا عمر ستارگان در فاز ابر غول قرمز بسیار کوتاه است . اما داده های انتگرال نشان میدهد که تعداد بسیار زیادی از ترانزیت ها در کهکشان ما وجود دارد و تعداد این سیستم های دوتایی ابر سنگین در کهکشان ما بسیار بیشتر از حد تصور است.دانشمندان اکنون در این اندیشه اند که چرا فوران های اشعه ایکس ترانزیت ها این قدر کوتاه است .این اطلاعات برای ستاره شناسان بسیار گرانبهاست زیرا پی بردن به دلایل رفتار این گونه ی ترانزیت ها می تواند پیش رفت شگرفی در نظریه های اختر فیزیکی باشد و دانشمندان را در پی بردن به چگونگی شکل گیری ابر سیستم های دوتایی اشعه ایکس یاری دهد.

منبع خبر : Universetoday

+ نوشته شده توسط صابر در پنجشنبه سوم آذر 1384 |

باقيمانده هاي ابر نواختر

رصد خانه پرتو ايكس چاندرا دو باقيمانده ابرنواختري را در مجاورت هم در ابر ماژلاني آشكار كرد.

اين تصوير بي نظير كه توسط رصد خانه پرتو ايكس چاندرا ناسا گرفته شده دو باقيمانده ابرنواختري را در مجاورت هم نشان مي دهد. اين جفت كه به گربه شباهت دارند DEM L316 ناميده مي شوند و در كهكشان ابري ماژلان قرار دارند.
طيفهاي پرتو ايكس چاندرا نشان مي دهند كه پوسته گازي فوقاني چپ حاوي مقدار بسيار بيشتري آهن است و بنابراين احتمالا ابر نواختر نوع 1a بوده كه از فروريختن ماده از يك ستاره مجاور بر روي يك كوتوله سفيد منشاء گرفته است. در مقابل ، پوسته راست پائين حاوي مقدار بسيار كمتري آهن است كه نشان مي دهد ابرنواختر نوع II و باقيمانده يك ستاره پرجرم است كه چند ميليون سال قبل با يك انفجار حيات كوتاهي را آغاز كرد. بنظر مي رسد پوسته هاي گازي داغ در حال برخورد باشند اما احتمالا فقط يك خطاي چشمي است.
بيليونها سال طول مي كشد تا يك ستاره كوتوله سفيد شكل بگيرد در حاليكه يك ستاره جوان پرجرم ظرف چند ميليون سال منفجر مي شود. با در نظر گرفتن تفاوت عمر ستاره هاي سرچشمه ، بسيار بعيد است كه آنها در مجاورت هم دچار انفجار شدند. احتمالا مجاورت ظاهري اين باقيمانده ها اتفاقي است.

منبع خبر : Universetoday

+ نوشته شده توسط صابر در پنجشنبه سوم آذر 1384 |

اسپيتزر دسته اي از ستارگان نوزاد را مشاهده كرد

تلسكوپ فضائي اسپيتزر تصاويري از زايشگاه ستاره اي NGC 1333 را آشكار كرده است.

زايشگاه ستاره اي NGC 1333 با فاصله 1.000 سال نوري از زمين در صورت فلكي برساوش واقع شده و معمولا در ميان ابرغليظي از غبار پنهان است.

تلسكوپ فضائي اسپيتزر با استفاده از توانائي هاي فرو قرمز خود به درون اين پوشش غبار رخنه و ستاره هاي پنهان شده در آن را آشكار كرد. اختر شناسان اميدوارند كه با استفاده از اسپيتزر ساختارهاي سياره اي نوپا را در اطراف اين ستارگان رديابي كنند. اين ستاره هاي جوان فورانهائي از انرژي تابشي را منتشر مي كنند كه به آرامي ناحيه اطراف را از غبار پاك مي كند.
بخش عمده نور مرئي اين ستاره هاي جوان توسط ابر غليظي از غبار كه زاينده اين ستاره هاست تار و نامشخص مي گردد. اما دانشمندان با كمك اسپيتزر نور فرو سرخ اين اجرام را رديابي مي كنند و بدين ترتيب با نفوذ به درون غبار مي توانند درك كامل تري از چگونگي شكل گيري ستاره هائي مانند خورشيد را بدست آورند.
ستاره هاي جوان موجود در اين ناحيه تشكيل يك خوشه نمي دهند اما به دو گروه فرعي تقسيم مي شوند. يك گروه در سمت شرق و نزديك سحابي قرار دارند. اين گروه در تصوير به رنگ قرمز ديده مي شوند. گروه ديگر در جنوب قرار دارد و ويژگيهائي آنها به رنگ زرد و سبز به وفور در غليظترين بخش ابر زاينده ديده مي شوند. دوربينهاي دقيق فروقرمز اسپيتزر به دانشمندان كمك مي كند تا خصوصيات صفحه هاي گرم و غبار آلود مواد كه اين ستاره هاي در حال شكل گيري را احاطه كرده اند بررسي و مشخص كنند.
دانشمندان با جستجو براي يافتن تفاوتهاي خواص صفحه هاي بين اين دو گروه فرعي ، اميدوارند به نشانه هائي از تاريخ شكل گيري ستاره ها و سيارات در اين ناحيه دست يابند. اشكال گره مانند زرد - سبز رنگ در قسمت پائين تصوير موجهاي درخشان قسمت جلوي فورانهاي مواد هستند كه توسط ستارهاي بسيار جوان و نارس منتشر و به درون ابر غليظ و سرد گاز كه در نزديكي آنها قرار دارد پيش مي روند. تعداد فورانهاي مجزا كه در اين ناحيه ديده مي شوند بي سابقه است. اين موضوع باعث شده دانشمندان تصور كنند اين فورانها با بر هم زدن گاز سرد باعث پراكندگي ابر گازي و در نهايت جلوگيري از تولد ستاره هاي بيشتر در NGC 1333 مي شوند. در مقابل ، بخش بالائي تصوير توسط نور فروسرخ ناشي از غبار گرم كه به رنگ قرمز نشان داده شده احاطه مي شود.

منبع خبر : Universetoday

+ نوشته شده توسط صابر در پنجشنبه بیست و ششم آبان 1384 |

قمر سیاره دهم کشف شد

هنوز مدت زیادی از کشف بزرگترین جرم کمربند کویپر نمی گذرد که اختر شناسان موفق به کشف قمر آن شدند.

مایکل براون کاشف سیاره دهم و همکارانش در 10 سپتامبر با استفاده از تلسکوپ کک 2 موفق شدند جرمی را پیدا کنند که به دور 2003 UB313 می چرخد اما هنوز موفق به کشف مدار آن نشدند .تلسکوپ فضایی هابل قرار است در نوامبر و دسامبر امسال در اختیار این تیم قرار بگیرد تا مدار و فاصله این قمر از سیاره دهم تعیین شود . براون امیدوار است تا ژانویه سال آینده تمامی فاکتور های اساسی مربوط به این قمر را پیدا کند. این قمر 100 برابر از کمنور تر از 2003 UB313 می باشد و در قدر 24 می درخشد دانشمندان احتمال می دهند ایم قمر 270 کیلومتر قطر داشته باشد .این قمر می تواند کمک زیادی در محاسبه جرم سیاره دهم به اختر شناسان بکند.

منبع خبر : NASA

+ نوشته شده توسط صابر در پنجشنبه بیست و ششم آبان 1384 |

آفتاب يک روز خوب براي ايستگاه فضايي

براي نخستين بار يک کنسرت زنده از طرف پاول مک کارتني خواننده گروه افسانه‌اي بيتلز براي فضانوردان ايستگاه فضايي بين‌المللي اجرا شد.

سر پاول مک کارتنی خدمه ایستگاه فضایی بین المللی را طی کنسرتش در کالیفرنیا به وجد می آورد

چند ماه پيش مرکز کنترل ناسا خدمه فضاپيماي ديسکاوري را (در مأموريت بازگشت به پرواز) با موسيقي «Good Day Sunshine» از گروه بيتلز بيدار کرد تا به آنها خبر دهد که هوا براي فرود و بازگشت به زمين آفتابي و مناسب است. از آن زمان پاول مک‌کارتني خواننده اين گروه تصميم گرفت تا کنسرتي را به صورت زنده براي فضانوردان اجرا کند.

صبح روز يک‌شنبه براي فضانوردان ايستگاه فضايي متفاوت بود؛ براي اولين بار يک کنسرت زنده به فاصله ۳۵۲ کيلومتري از زمين براي آنها مخابره شد. اواخر کنسرت مک کارتني در کاليفرنياي آمريکا با زمان بيدار شدن فضانوردان مصادف شده بود و مک کارتني دو آهنگ کلاسيک از گروه بيتلز را براي آنها اجرا کرد. طي اين ارتباط که تقريبا يک ربع طول کشيد مک کارتني در ميان هياهوي طرفدارانش با فضانوردان گفتگو مي‌کرد. دو موسيقي که اجرا شد Good Day Sunshine و English Tea بودند.

وقتي که فضانوردان تازه مشغول صرف صبحانه بودند، ارتباط آغاز شد و مک‌کارتني در ميان هياهوي هوادارنش به دو خدمه روسي و آمريکايي فضاپيما گفت که «مي‌خواهيم شما را با يک کم چاي انگلسيس از خواب بيدار کنيم». دوازهمين گروه خدمه ايستگاه هم اکنون بيش از ۴۰ روز است که در فضا به سر مي‌برند و چند روز پيش هم يک راهپيمايي فضايي را با موفقيت به انجام رسانده بودند. مک‌کارتني در بخش از گفتگويش با خدمه گفت که «اين جمعيت مي‌خواهند از شما براي تمام کارهايتان و براي اين‌که امشب به جمع ما پيوستيد تشکر کنند» و در نهايت آرزو کرد که آنها را به زودي بر روي زمين ببيند.

از زمان پروازهای ماه اين يک رسم بوده که فضانوردان را با قطعه‌هاي موسيقي بيدار کنند، اما اين نخستين باري بود که کنسرت زنده به فضا فرستاده شد.

گروه بيتلز بر اساس اکثر نظرسنجي‌ها پرطرفدارترين و تأثيرگذارترين گروه موسيقي قرن بيستم بوده است.

براي شنيدن موسيقي اين صفحه را در سايت Space Flight Now ببينيد.

سايت رسمي پاول مک کارتني

+ نوشته شده توسط صابر در سه شنبه بیست و چهارم آبان 1384 |

شاهكاري جديد از كاسيني

فضاپیمای مدارگرد کاسینی در قلمرو زحل، تصویر خیره کننده ای را از سه قمر این سیاره در امتداد حلقه های زحل به زمین فرستاده است.

اين تصوير زيبا كه سه دنياي متفاوت در قلمرو ارباب حلقه ها(زحل) را نشان مي دهد به وسيله فضاپيماي كاسيني گرفته شده است.این فضاپیما از تیر سال ۱۳۸۳ به دور زحل در حال گردش است و دیدگاه ما را از این سیاره غولپیکر گازی و خانواده پر شمار اقمارش دگرگون کرده است .

در قسمت بالا(چپ) قمر ديون با قطر کیلومتر ۱۱۲۶ و در وسط تصوير تتيس با قطر کیلومتر ۱۰۷۱ ديده مي شوند.همچنين قمر پاندورا به کوچکی  ۸۴ کیلومتردر گوشه راست(پايين) تصوير به چشم مي خورد.
در لحظه گرفتن اين تصوير تتيس در فاصله زيادي از حلقه قرار داشته در صورتي كه دو قمر ديگر به فضاپيما نزديك بوده اند.همچنين كاسيني در فاصله   ۲/۱ میلیون کیلومتری از زحل قرار داشته است.
اين عكس با دوربين زاويه ديد بسته كاسيني در طول موج آبي مر‌‬‌‫ئي گرفته شده است و داراي مقياسي با اندازه ۵ کیلومتر در هر پيكسل براي ديون و پاندورا و   ۹ کیلومتر در هر پيكسل براي تتيس است

+ نوشته شده توسط صابر در سه شنبه بیست و چهارم آبان 1384 |

'ونوس اکسپرس' راهی ماموريت خود به سوی زهره شد

فضاپيمای اروپايی "ونوس اکسپرس" از سکوی پرتاب بايکنور در قزاقستان به سوی سياره زهره پرتاب شده است.

دانشمندان از روی زمين نمی توانند چيز زيادی درباره زهره بياموزند چرا که پيچيده در توده غليظی از ابر است."ونوس اکسپرس" نخستين فضاپيمايی است که برای بيش از يک دهه راهی زهره می شود.اين سياره عليرغم درخشندگی خارق العاده اش در گرگ و ميش غروب، در واقع جهنمی ترين سياره منظومه شمسی است.تاکنون تنها معدودی فضاپيما، متعلق به شوروی سابق، بر سطح اين سياره فرود آمده اند و حداکثر پس از چند ساعت زير فشار اتمسفر غليظ و اسيدی آن و دمای 500 درجه ای سطح سياره ذوب شده اند.بخش اعظم اطلاعات ما از اين سياره توسط ماموريت ماژلان ناسا که در دهه 1990 برای پنج سال گرد آن می گرديد جمع آوری شده است. ماژلان با استفاده از يک رادار از سطح زهره نقشه برداری کرده است."ونوس اکسپرس" که مجهز به هفت ابزار مختلف است بايد بتواند حتی تصوير کاملتری چه از اتمسفر پويای اين سياره و چه از فعاليت های آتش فشانی و لرزه ای سطح آن در اختيار ما بگذارد.يکی از پرسش های کليدی اين است که چه عواملی زهره را تا اين اندازه از زمين متمايز می سازد، درحالی که از بسياری جهات بايد همانند زمين باشد

اتمسفر زهره که عمدتا از دی اکسيد کربن تشکيل شده است گرمای شديد گلخانه ای توليد می کند و تشعشعات به تله افتاده خورشيد در آن، دمای سطح سياره را به طور ميانگين به 467 درجه سانتيگراد می رساند.بررسی علت اين موضوع به ويژه مورد علاقه دانشمندان است.منجمان بر اين باورند که زهره می تواند اطلاعاتی درباره چگونگی واکنش اتمسفر زمين به انتشار گازهای گلخانه ای در اثر فعاليت های انسانی به دست دهد.آژانس فضايی اروپا می گويد با به کارگيری مجدد برخی از عناصر ماموريت بسيار موفق "مارس اکسپرس" توانسته است نزديک به 200 ميليون يورو از هزينه ماموريت "ونوس اکسپرس" بکاهد.

منبع خبر : BBC News

+ نوشته شده توسط صابر در شنبه بیست و یکم آبان 1384 |

روز نجوم سال ۸۵ با شعار نجوم و صلح برگزار می شود

شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران به عنوان نهاد هماهنگ کننده فعالیتهای نجوم آماتوری انجمن نجوم ایران روز جمعه ۱۵ اردیبهشت سال ۱۳۸۵ را به عنوان روز نجوم در ایران اعلام کرد.
بنابر اطلاعیه شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران اتحادیه بین المللی نجوم روز ۶ می ( ۱۶ اردیبهشت) را به عنوان روز جهانی نجوم و ۱ تا ۷ می ( ۱۱ تا ۱۷ اردیبهشت) را به عنوان هفته نجوم اعلام کرده است . شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران نیز در جلسه اخیر خود اعلام کرد هفته نجوم را از تاریخ ۱۱ تا ۱۷ اردیبهشت (منطبق با هفته جهانی نجوم) برگزار خواهد کرد اما به دلیل اختلاف تعطیلات آخر هفته ایران و کشورهای غربی و بر مبنای فلسفه انتخاب روز نجوم از سوی اتحادیه بین المللی نجوم ، روز نجوم را یک روز زودتر و در روز جمعه ۱۵ اردیبهشت در سراسر ایران برگزار می کند.
بر اساس اعلام این شاخه ، مراسم سال آینده هفته نجوم با شعار نجوم و صلح برگزار خواهد شد تابر نقش موثر نجوم در نهادینه کردن صلح در جهان تاکید کند.
هدف از برگزاري روز نجوم در جهان ،‌ترويج نجوم ميان عامه مردم و آشنايي آنها با زيباييهاي جهان مرموز آسمان شب است. در اين روز مراکز نجوم خرفه اي اقدام به برگزاري مراسم بازديد عمومي مي کنند و گروههاي آماتوري با برگزاري سخنرانيها،‌رصدهاي عمومي ،‌کارگاههاي نجومي براي عامه مردم و نمايشهاي گوناگون سعي مي کنند تا توجه مردم را به اين دانش کهن جلب کنند.
در ايران و از سال ۱۳۸۱ اين مراسم در شهرهاي مختلف برگزار مي شود و با استقبال گسترده مردم و گروههاي فعال مواجه شده است.
شاخه آماتوری ضمن دعوت از همه گروههای نجوم آماتوری کشور برای حضور فعال در این مراسم از آنها خواست ضمن اعلام برنامه های خود پیشنهادها و نظراتشان در خصوص برگزاری این روز را با شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران در میان بگذارند.
در عين حال شاخه آماتوري و کميته هماهنگ کننده روز نجوم به زودي برنامه و پيشنهادهاي تفصيلي خود را در اختيار گروههاي نجومي فعال در کشور قرار خواهد داد.

منبع خبر : شاخه آماتوري انجمن نجوم ايران

+ نوشته شده توسط صابر در شنبه بیست و یکم آبان 1384 |

کوه های آفرینش در اعماق کهیان

با چشمان فروسرخ تلسکوپ فضایی اسپیتزر، اخترشناسان ستونهای عظیمی از گاز و غبار را به تصویر کشیده اند که ده ها ستاره پر جرم درون آنها متولد شده اند .

ناحیه عظیمی از گاز و غبار به نام W۵ در فاصله ۷۰۰۰ سال نوری از ما در امتداد صورت فلکی ذات الکرسی محل پیدایش صدها ستاره تازه است. این سحابی پیش از این بارها در نور مرئی به تصویر کشیده شده بود اما انبوه غبار اجاز نداده بود چیزی از ستاره های در حال تولد درون آن دیده شود تا اینکه چشمان راسخ اسپیتزر به سراغ آن رفت این غبار میان ستاره ای در طول موجهای فروسرخ شفاف می شود.
در تصویر اسپیتزر ستونهای عظیمی از گاز دیده می شود که بی شباهت به تصویر به یاد ماندنی هابل با نام ستونهای آفرینش (گرفته شده از مرکز سحابی عقاب) نیست اما با این تفاوت که ستونهای گاز در نمای اسپیتزر

بسیار عظیم ترند به طوری که بزرگترین آنها که مانند انگشتی به بالای تصویر اشاره کرده است ۱۰ بار بزرگتر تر از ستون آفرینش در تصویر هابل است. به این دلیل این تصویر اسپیتزر کوه های آفرینش نامگذاری شده است.در نوک این ساختار خوشه ای از ستاره های جوان دیده می شود که برخی از آنها احتمالا تا ۱۰ برابر
خورشید جرم دارند. اخترشناسان عامل اصلی پیدایش این ساختارهای

بی نظیر را در این محدوده تولد یک یا چند ستاره ابر پرجرم می دادند که
بادهای ستاره ای این غولهای جوان و نا آرام سبب فشرده شدن گاز و غبار میان ستاره ای و پیدایش ستاره های جدید شده است. این ستاره های پرجرم تازه نیز ممکن است سبب پیدایش نسل دیگری در آینده شوند.
بررسی چنین نواحی در کهکشان به شناخت ما از چگونکی پیدایش ستاره های پرجرم و خوشه های جوان ستاره ای کمک می کند.

+ نوشته شده توسط صابر در شنبه بیست و یکم آبان 1384 |

آرامگاه كوپرنيك در كليسائي در لهستان پيدا شد

باستان شناسان لهستاني عقيده دارند كه قبر نيكولاس كوپرنيك اختر شناس قرن 16 و استدلالگر ايده منظومه شمسي در يك كليسا در لهستان پيدا شد. اين خبر روز پنج شنبه توسط يكي از اين دانشمندان اعلام شد.

وي كه در سال 1543 در سن 70 سالگي درگذشت اين عقيده باستاني كه خورشيد به دور زمين مي چرخد را به چالش كشاند. جسد وي در كليساي جامع كاتوليت در شهر Frombork در 180 مايلي شمال ورشو دفن شد. جرزي گاسوسكي (Jerzy Gassowski) سرپرست يك موسسه باستان شناسي و انسان شناسي در پولتسوك (Pultusk) لهستان مي گويد كه گروه چهار نفره وي در ماه آگوست (مرداد) پس از يكسال تحقيق در مورد قبرهاي زير كف كليسا توانسته جمجمه اي كه ظاهرا متعلق به اختر شناس و روحاني لهستاني است را پيدا كند.

گاسووسكي پس از اعلام اين خبر در جلسه اي با حضور دانشمندان ، طي يك مكالمه تلفني با خبرگزاري آسوشيتد پرس گفت" ما تقريبا 100 درصد مطمئن مي باشيم كه جمجمه متعلق به كوپرنيك مي باشد". وي اضافه كرد كه متخصصين شناسائي جسد با استفاده از اين جمجمه چهره اي را بازسازي كرده اند كه به خصوصيات ظاهري كوپرنيك- شامل بيني شكسته و اثر زخم بالاي چشم چپ- در تابلوي نقاشي شده از صورت وي بسيار شباهت دارد. متخصصين همچنين مشخص كردند كه جمجمه متعلق به مردي است كه حدود سن 70 سالگي فوت كرده است. گاسووسكي مي گويد" قبر در وضعيت بسيار بدي بوده و تمامي بقايا يافت نشد". وي اضافه مي كند كه گروه تلاش خواهد كرد تا خويشاوندان كوپرنيك را پيدا كند تا با استفاده از آزمايش DNA شناسائي دقيقتري صورت گيرد.

منبع خبر : Space.com

+ نوشته شده توسط صابر در سه شنبه هفدهم آبان 1384 |

نامگذاری عوارض سطح تیتان

برای نام گذاري عوارض سطحي تیتان فضاپیمای کاسینی سطح تيتان را در دو عکس ترکیبی به تصویر کشید .

پس از مدتی سیاره شناسان بر این آمدند که عوارض سطح تیتان را نامگذاری کنند . برای این کار فضاپیمای کاسینی سطح تیتان را در دو عکس ترکیبی به تصویر کشید . در روز 7 سپتامبر 2005 فضاپیمای کاسینی با دوربین زاویه بسته خود عکسی از منطقه 6.5 درجه شمالی و 20.6 غربی از تیتان تهیه کرد که در آن هر پیکسل به اندازه 2 کیلومتر ( تقریبا 1 مایل ) روی سطح تیتان بود . این عکس از ترکیب 7 عکس به دست آمده است .

در 28 اکتبر کاسینی باز هم به دیدار تیتان رفت و این بار عکسی را از منطقه 2.5 درجه شمالی و 145 درجه غربی این قمر باز هم با دوربین زاویه بسته خود تهیه کرد . این عکس از ترکیب 10 عکس ایجاد شده که در آن هر پیکسل نمایانگر 1 کیلومتر ( به عبارتی دیگر 0.6 مایل ) بر روی سطح آن است .

پروژه کاسینی و هویگنس توسط سازمان فضایی آمریکا (ناسا) – آژانس فضایی اروپا و آژانس فضایی ایتالیا اجرا شده است . کاسینی دارای دو دوربین است که توسط جی پی ال ناسا طراحی و ساخته شده است .

+ نوشته شده توسط صابر در سه شنبه هفدهم آبان 1384 |

" ابر تابش" و آشكارسازي اسرار تولد ستاره ها

اختر شناسان روش تازه اي براي مطالعه ابرهاي تاريك گاز و غبار در فضا كشف كرده اند و بدين ترتيب زواياي روشنتري براي شناخت شرايط اسرارآميز تولد ستاره ها ايجاد كرده اند.

ستاره ها از متراكم شدن ابرهاي عظيم گاز و غبار شناور در فضا بوجود مي آيند. اما مطالعه اين "زهدانهاي" ستاره هاي مشكل است زيرا به ندرت در مقياس طول موجهاي نوري قابل روئيت مي شوند. همچنين روشهاي ديگر براي مطالعه ساختار آنها خيلي دقيق نيست. براي مثال روشي كه مقدار غبار موجود در اين زهدانها را با توجه به ميزان قرمزي ستاره هاي پشت آنها برآورد مي كند.اكنون ، دو محقق از مركز اختر فيزيك Smithsonian هاروارد ساختار اين ابرها را 50 برابر واضح تر از تكنيكهاي قبلي تصويربرداري كرده اند.
اين كشف بطور اتفاقي و زماني صورت گرفت كه آنها با استفاده از يك تلسكوپ 3.5 متري در كشور اسپانيا در حال تصويربرداري فروقرمز و كنترل نور چهار ساعته از ابرهاي مولكولي بودند.
فاستر (Foster) و همكاري وي آليسا گودمن (Alyssa Goodman) اين گسيل فروسرخ را "ابر تابش" (cloudshine) ناميده و معتقدند كه منشاء آن نور ضعيف و فروسرخي است كه ابرها از ستاره هاي اطراف پراكنده مي كنند. شكل و غلظت: ابر تابش ترسيم كننده شكل و غلظت ابرها است زيرا رنگ آن به حجم و مقدار غباري بستگي دارد كه از روي آن منعكس شده است. طول موجهاي كوتاه تر از لبه ابرها متفرق مي شوند در حاليكه طول موجهاي بلند تر به نواحي مركزي ابرها راه يافته و سپس از روي ذرات غبار موجود در آنجا منعكس مي شوند. اين تصاوير به محققين كمك مي كند تا به درك دقيقي از عامل بوجود آورنده تولد ستاره ها دست يابند. فاستر به New Scientist مي گويد" ما به شناخت فرايندهاي فيزيكي مهمي كه شكل ابرهاي مولكولي را تعيين مي كنند و چگونگي شكل گيري ستاره ها از اين ابرها علاقه داريم". وي اضافه مي كند" تنها يك راه براي انجام اين كار وجود دارد: يافتن روشي براي مطالعه ساختار چگالي ابرهاي واقعي و مقايسه آن با شبيه سازي ها با نظر داشتن پديده هائي مانند ميدانهاي مغناطيسي". نتايج اين مطالعه جهت انتشار در گزارشات مجله اختر فيزيك (Astrophysical Journal Letters) ارسال شد.

+ نوشته شده توسط صابر در سه شنبه هفدهم آبان 1384 |

ستاره اي نوتروني در محل فرضي سياهچاله

يك ستاره نوتروني در ناحيه اي از فضا كشف شده كه يك سياهچاله در آنجا انتظار مي رفت.

بر اساس نتايج اخير رصد خانه پرتو ايكس چاندرا ، يك ستاره پرجرم پس از فروريختن بر خلاف انتظار به جاي تبديل شدن به يك سياهچاله ، ستاره اي نوتروني را بوجود آورد. دانشمندان اين ستاره كه گلوله اي چرخان نوتروني به قطر 12 مايل است را در يك خوشه ستاره اي بسيار جوان كشف كرده اند. اخترشناسان با از استفاده از خواص تعيين شده ستاره هاي ديگر اين خوشه به اين نتيجه رسيدند كه سرچشمه آن ستاره اي با جرم 40 برابر جرم خورشيد بوده است.مايكل مونو (Michael Muno) از دانشگاه كاليفورنيا مي گويد" اين كشف نشان مي دهد كه بر خلاف پيش بيني ، بعضي از پرجرم ترين ستاره ها بعد از رمبش به جاي بوجود آوردن سياهچاله ها باعث شكل گيري ستاره هاي نوترني مي شوند.

زمانيكه ستاره هاي پرجرم به جاي سياه چاله ها باعث زايش ستاره هاي نوتروني مي شوند ، تاثير بيشتري بر تركيب ستاره هاي نسل آينده خواهند داشت. وقتي اين ستاره فروريخته و ستاره نوترني را بوجود مي آورد ، بيش از 95 درصد جرم آن كه عمدتا مواد سرشار از فلزات موجود در هسته است به فضاي اطراف آن بر مي گردد.سيمون كلارك (J. Simon Clark) از دانشگاه Open انگلستان مي گويد" اين بدان معني است كه مقادير بسيار زيادي از عناصر سنگين دوباره به گردش در آورده مي شوند كه در نهايت مي تواند باعث بوجود آمدن ستاره ها و سيارات ديگر شوند". اختر شناسان دقيقا نمي دانند كه بزرگي يك ستاره بايد چقدر باشد تا به جاي يك ستاره نوتروني يك سياهچاله را بوجود بياورد. مطمئن ترين روش براي تخمين جرم ستاره مادر اين است كه نشان داد ستاره نوتروني يا سياهچاله عضوي از يك خوشه ستاره اي هستند كه تقريبا همگي از عمر يكسان برخوردار مي باشند. به دليل اينكه ستاره هاي پرجرم سريعتر از ستاره هاي كم جرم تر تكامل مي بابند ، جرم يك ستاره در صورتيكه مرحله تكاملي آن شناخته شود قابل تخمين است. ستاره هاي نوترني و سياهچاله ها مراحل پاياني چرخه تكاملي يك ستاره هستند و بنابراين ستاره هاي مادر مي بايد در ميان پرجرم ترين ستاره هاي خوشه باشند.

+ نوشته شده توسط صابر در سه شنبه هفدهم آبان 1384 |

مشاهده نورهاي مربوط به اولين اجرام در كيهان

دانشمنداني كه از تلسكوپ فضائي اسپيتزر ناسا استفاده مي كنند مي گويند موفق به كشف نوري شدند كه ممكن است مربوط به اولين اجرام كيهاني باشد.

دانشمنداني كه از تلسكوپ فضائي اسپيتزر ناسا استفاده مي كنند مي گويند موفق به كشف نوري شدند كه ممكن است مربوط به اولين اجرام كيهاني باشد. در صورت تائيد ، اين رصد تصوير زماني را فراهم مي آورد كه مربوط به بيش از 13 بيليون سال قبل مي باشد ، يعني زمانيكه اخگرها و خاكسترهاي در حال خاموشي انفجار بزرگ جاي خود را به ميليونها سال تاريكي مطلق داده و سپس بعد از آن كيهان بوجود آمد.

ممكن است اين نور مربوط به اولين ستاره ها و يا شايد گاز هائي باشد كه به درون اولين سياهچاله ها فرو رفته اند. گروه علمي مستقر در مركز فضائي Goddard ناسا اين رصد را به نوري كم رنگ از يك شهر دوردست توصيف مي كند كه از درون يك هواپيما در شب ديده مي شود. اين نور بسيار دور و ضعيف مي باشد.دكتر الكساندر كاشلينسكي (Alexander Kashlinsky) ، دانشمند بخش سيستمها و كاربردهاي علمي مي گويد : ما بر اين باوريم كه در حال مشاهده مجموعه اي از نورهاي متعلق به اولين اجرام بوجود آمده در كيهان هستيم. اين اجرام در همان دوران اوليه زمان ناپديد شده اند ولي نور آنها هنوز عرصه كيهان را در مي نورد.فرضيه دانشمندان بر اين است كه فضا ، زمان و ماده حدود 13.7 بيليون سال پيش و از انفجار بزرگ منشاء گرفته است. دويست ميليون سال بعد از اين انفجار دوران اولين نورستاره اي پديد آمد.نظريه پردازان مي گويند احتمالا اولين ستاره ها بيش از صد برابر بزرگ تر از خورشيد و بسيار داغ ، درخشان و كم عمر بوده اند و سوختن آنها فقط چند ميليون سال طول مي كشيد.

دكتر جان ماتر (John Mather) ، دانشمند ارشد پروژه از بخش تلسكوپ فضائي Webb مي گويد " اين رصد عميق مملو از ستاره ها و كهكشانهائي بود كه آشنا بنظر مي رسند. ما تمام اجرامي كه با آن آشنا بوديم- ستاره ها و كهكشانهاي دور و نزديك- را حذف كرديم و در نتيجه به تصويري از آسمان رسيديم كه در آن ستاره و يا كهكشاني وجود نداشت ، اما هنوز نور كم رنگ فرو سرخ بهمراه لكه هاي بسيار بزرگ در تصوير ديده مي شد كه به اعتقاد ما پس تابش اولين ستاره ها مي باشند.اين كشف جديد با رصد هاي دهه نود ماهواره كاوشگر پس زمينه كيهاني ناسا (NASA Cosmic Background Explorer) مطابقت دارد. كاوشگر فوق پس زمينه فروسرخي را رصد كرد كه مربوط به هيچ ستاره شناخته شده اي نيست.

كشف اخير اسپيتزر رصد هاي كاوشگر ريز موج Wilkinson ناسا از سال 2003 كه تولد اولين ستاره ها را 200 تا 400 ميليون سال پس از انفجار بزرگ تخمين مي زند را نيز تائيد مي كند.دكتر هاروي موسلي (Harvey Moseley) دانشمند ابزار دقيق اسپيتزر مي گويد: اين اندازه گيريهاي دشوار عملكرد ابزار دقيق ماهواره را به حدودي رسانده كه در طراحي آنها در نظر گرفته نشده بود.اختلالات صوتي پائين و شفافيت بالاي دوربينهاي فروسرخ اسپيتزر اين توانائي را به گروه داده تا مه آلودگي كهكشانهاي پيش نما را حذف كرده تا سيگنال انباشته شده از اولين نور در مقياسهاي زاويه دار بزرگ نمايان شد.اين تيم متذكر شد كه ماموريتهاي آينده مانند تلسكوپ فضائي Webb اولين دسته هاي مجزاي اين ستاره ها و يا ستارهاي درحال انفجار كه ممكن است اولين سياهچاله ها را بوجود آوردند را شناسائي خواهند كرد.

+ نوشته شده توسط صابر در پنجشنبه دوازدهم آبان 1384 |

پلوتون صاحب ۲ قمر جديد شد

اخترشناسان توانسته اند با استفاده از تلسکوپ فضايي هابل ۲ شي کوچک را در اطراف سياره پلوتون شناسايي کنند. بدين ترتيب اقمار پلوتون به عدد ۳ مي رسد تا اين جرم کمربند کويي پر نخستين عضو اين خانواده باشد که اين تعداد اقمار براي آن شناسايي مي شود

داستان کشف اقمار جديد سياره پلوتون ازشب ۱۵ ماه مي سال جاري آغاز شد ،‌زماني که آلن استرن از موسسه تحقيقاتي جنوب غرب در کلورادو و هارولد ويور از موسسه جان هاپکينز در راستاي رصدهاي منظمي که در طرح ماموريت اکتشافي نيو هارزنز (افقهاي نو) و از هدف اين ماموريت ،‌پلوتون انجام مي دادند موفق به شناسايي اجرام کم سويي در اطراف اين سياره دوردست شدند.

تصوير:‌تلسکوپ فضايي هابل

بر اساس داده هاي اوليه اين دو جسم که به طور موقت به نامهاي S/۲۰۰۵ P۱ و S/۲۰۰۵ P۲ ناميده مي شوند ،‌به ترتيب ۶۴۵۰۰ و ۴۹۵۰۰ کيلومتر از سياره مادر خود فاصله دارند و مدار گردش آنها به دور پلوتون بر صفحه مدار چارون منطبق است. اين دو قمر که با قدر ۲۳،۱ و ۲۳،۴ در آسمان مي درخشند دوره تناوبي معادل ۳۸ و ۵ و ۲۵ روز دارند و قطر آنها ۱۵۰ و ۱۰۰ کيلومتر تخمين زده ميشود.
نکته جالب در باره اين کشف ،‌ نحوه شکل گيري اين اقمار است که به نظر مي رسد در محل خود شکل گرفته و حاصل برخوردي پر انرژي در منطقه سياره پلوتون و در گذشته اي دور باشد.
در شماره آتي نجوم اطلاعات بيشتري را در خصوص اين اعضا جديد خانواده منظومه شمسي خواهيد خواند

+ نوشته شده توسط صابر در چهارشنبه یازدهم آبان 1384 |

تحلیل علمی رویت هلال ماه شوال ۱۴۲۶ قمری

هلال ماه شوال در شامگاه ۴ شنبه در هیچ نقطه ایران قابل رویت نخواهد بود

بر اساس محاسبات نجومی انجام شده هلال ماه شوال در شامگاه چهارشنبه ۲۹ رمضان المبارک ۱۴۲۶هجری قمری مطابق با ۱۱ آبان ماه ۱۳۸۴ هجری شمسی برابر با دوم نوامبر سال ۲۰۰۵ میلادی در هیچ نقطه ای از ایران حتی با پیشرفته ترین ابزار اپتیکی رویت نخواهد شد ؛ همچنین بر اساس محاسبات انجام شده این هلال در قاره های اقیانوسیه – اسیا - اروپا – قاره افریقا به جز منتها الیه جنوب غربی ( کشور افریقای جنوبی ) و امریکای شمالی حتی با ابزاراپتیکی رویت پذیرنخواهد بود؛ این هلال در منتها الیه جنوب غربی قاره افریقا فقط در غرب کشور افریقای جنوبی ودر امریکای مرکزی فقط در مرکز و غرب امریکای مرکزی مثل کشورهای مکزیک – نیکاراگوئه - کواتمالا – هندو راس فقط با ابزار اپتیکی و در امریکای جنوبی به جز شمال شرقی ان , هلال ماه با چشم غیر مسلح قابل رویت است.

نقشه رویت پذیری هلال ماه شوال و منا طقی که احتمالا برای رویت هلال ماه شوال در شامگاه پنج شنبه به ابزار نیاز است.

طبق محاسبات هلال ماه شوال در هیچ کشور اسلامی حتی با ابزارهای نجومی مثل دوربین های دوچشمی ویا تلسکوپ قابل رویت نخواهد بود؛ بدیهی است کشور های که روز سه شنبه۱۲ مهرماه۱۳۸۴ را اول ماه مبارک رمضان اعلام کردند الزاما می بایستی حتی اگر ماه مبارک را ۳۰ روزه در نظر گرفته باشند چهارشنبه را پایان ماه اعلام نمایند چون ماه قمری نمی تواند کمتر از ۲۹ روز ویا بیشتر از ۳۰ روز باشد و چهار شنبه برای این کشورها پایان ماه است .
نگارنده لازم می داند برای روشن تر بودن موضوع و اینکه چرا درشامگاه چهار شنبه هلال ماه در ایران رویت نخواهد شد نکاتی را مطرح نماید .
۱- لحظه مقارنه ماه و خورشید در ساعت ۴ و ۴۶ دقیقه و ۲۶ ثانیه به وقت رسمی ایران است ؛ سن ماه تا لحظه غروب خورشید در پهنه ایران در شهرستان سرخس۱۱ ساعت و ۳۲ دقیقه کم ترین سن و درشهرستان نفت شهر ۱۲ ساعت و ۴۰ دقیقه به بیشترین سن می رسد که این سن از رکورد جهانی رویت هلال ماه در لحظه غروب خورشید که ۱۱ ساعت و ۲۰ دقیقه است بیشتر است ؛ اما سایر مشخصه های مهم رویت هلال ماه را هم می بایستی بررسی نماییم.
۲- در نواحی شمال شرقی – شرق – و جنوب شرقی کشور مان هلال ماه یا قبل از خورشید غروب می کند و یا تقریبا همزمان با خورشید ؛ در مناطق شمال و شمال غربی - مرکزی – جنوب – جنوب غربی و غرب کشورهلال ماه یا همزمان با خورشید و یا چند دقیقه دیرتر غروب خواهد کرد به عنوان مثال در بهترین مکان ممکن در ایران ( جزبره سیری ) هلال ماه فقط ۷ دقیقه و ۱ ثانیه دیرتر از خورشید غروب خواهد کرد همچنین در نفت شهر در غرب کشور مدت مکث هلال ۳ دقیقه و ۵ ثانیه خواهد بود ؛ و این مکث بسیارکم یکی دیگر ازدلایل بسیار مهم در اثباط رویت ناپذیری هلال ماه در غروب چهارشنبه است.
۳- ارتفاع ماه با خورشید در بهترین منطقه کمتر از ۱ درجه است و اگر بخواهیم مقدار دقیق ان را بگوییم حدود ۳۷ دقیقه قوسی ؛ به تعبیر ساده تر این طور می توانیم تجسم کنیم که قسمت تاریک ماه رو به کره زمین و قسمت روشن ماه پشت به کره زمین قرار دارد.

۳- یکی از مشخصه های مهم رویت پذیری هلال ماه محاسبه جدایی ای زاویه ای ماه از خورشید است ؛ جدایی زاویه ای ماه از خورشید در بهترین مکان در ایران به ۷ درجه هم نخواهد رسید ( کم ترین رکورد جهانی جدایی زاویه ای ۷.۵ درجه با چشم مسلح وبا چشم غیر مسلح ۹.۲ درجه است ) ؛ در علم نجوم نظریه بسیار مهمی است بنام حد دانزون این حد را اندره دانزون دانشمند معروف فرانسوی و یکی از مشهور ترین دانشمندان مکانیک سماوی مطرح کرده؛ دانزون می گوید اگر جدایی زاویه ای ماه از خورشید ۷ درجه ویا کمتر از ۷ درجه باشد اصلا هلالی تشکیل نمی شود تا نور آن به چشم زمینیان برسد او معتقد است اگر جدایی زاویه ای ماه و خورشید حتی اگر ۷ درجه باشد؛ پستی و بلندی های ماه بر سطح ماه سایه می اندازند و مانع از تشکیل هلال می شود؛ و این نظریه تا به امروز به عنوان یک اصل قابل قبول و علمی مد نظر اکثر دانشمندان قرار گرفته حتی بعضی از دانشمندان این حد را حدود ۷.۵ درجه می دانند ؛ در صورتی که طی محاسبات انجام شده در تمام پهنه ایران جدایی زاویهای حتی به ۷ درجه هم نخواهد رسید .
۴- یکی دیگر از مشخصه های مهم رویت هلال ماه محاسبه طول کمان ماه است در بهترین مکان رویت در ایران طول کمان تشکیل شده در ایران کمتر از ۱۰ درجه است در صورتی که کمترین طول کمان رویت شده درجهان انهم با ابزار اپتیکی قوی حدود ۷۰ درجه است.
نگارنده ۴ دلیل ساده اما علمی از شروط رویت پذیری هلال ماه را بیان نمودم ومی توانم دهها دلیل علمی دیگری را اضافه نمایم که گواهی بر رویت ناپذبری این هلال در شامگاه چهار شنبه ۱۱ ابان ماه ۱۳۸۴ و مطابق با ۲۹ رمضان المبارک ۱۴۲۶ باشد. لذا هلال ماه شوال در شامگاه پنج شنبه ۱۲ آبان ماه ۱۳۸۴ مطابق با ۳۰ رمضان المبارک ۱۴۲۶ هجری قمری با در خشندگی زیاد اما با ارتفاعی نه چندان بالادر پهنه ایران دیده خواهد شد؛ ارتفاع این هلال در عرضهای شمالی ایران کمتر از سایر نقاط ایران است به طوری که ممکن است در ان منا طق برای رویت هلال ماه نیاز به ابزار اپتیکی باشد, درست است که این هلال ۳۰ روزه است اما دلیل نمی شود هر هلال را حتی اگر ۳۰ روزه بود خیلی سهل واسان ان را رویت کرد.

+ نوشته شده توسط صابر در سه شنبه دهم آبان 1384 |

سياره سرخ در نزديكي زمين

در صورت مساعد بودن هوا، منجمان در فرصتی نادر می توانند اين سياره را در نزديكترين فاصله به زمين به خوبی رويت کنند.

تلسکوپ های کوچک می تواند مريخ را يک گلوله درخشان کوچک نشان دهند اما با تلکسوپ های بزرگتر می توان برخی از جزئيات سطح مريخ را ديد. البته مشاهده اينگونه جزئيات مستلزم ممارست، چشمی تيزبين و تلسکوپی با کيفيت خوب است.

مريخ تنها سياره منظومه شمسی است که سطح آن از زمين قابل مشاهده است. آنچه منجمان در ساير سيارات منظومه مثل مشتری و کيوان می بينند در واقع لايه گازی پوشاننده اين سيارات است نه سطح جامد آنها.

در ماه اوت 2003 مريخ حتی در فاصله ای کمتر با زمين قرار گرفت و به 6/55 ميليون کيلومتری اين کره خاکی رسيد که در 60 سال گذشته سابقه نداشت.

اما مريخ اين بار در ارتفاع بالاتری در آسمان قرار می گيرد که بدان معنی است که تاثير منفی اختلالات جوی بر تصويری که از اين سياره در چشمی تلسکوپ ها شکل می گيرد کمتر خواهد بود. اين موضوع به خصوص برای ساکنان نيمکره شمالی زمين صادق است.

+ نوشته شده توسط صابر در یکشنبه هشتم آبان 1384 |